Miscellaneous

2007/Sep/10

โปรตีนเป็นชีวโมเลกุลที่มีอยู่เป็นจำนวนมากในสิ่งมีชีวิต ทำหน้าที่หลากหลายต่างๆกัน เช่น เป็นตัวเร่งปฏิกิริยา (ก็คือ enzyme) เป็นโครงสร้าง เป็นฮอร์โมน เป็นตัวรับที่ผิวเซลล์ (receptor) ฯลฯ เป็นต้น มีมากมายหลายพันชนิด มีขนาดต่างๆกัน ตั้งแต่โพลีเปปไทด์ขนาดเล็กไปจนถึงโปรตีนขนาดใหญ่ยักษ์น้ำหนักโมเลกุลเป็นล้าน มีรูปร่างสามมิติต่างๆกัน เรียกได้ว่า โปรตีนเป็นส่วนประกอบสำคัญของสิ่งมีชีวิต

รูปร่างต่างๆกันของโปรตีนแต่ละชนิดจะถูกกำหนดโดยลำดับของกรดอะมิโนในโปรตีนนั้นๆ โดยที่โปรตีนจะถูกสร้างขึ้นมาจากกรดอะมิโนจำนวน 20 ชนิดเหมือนกันทั้งนั้น ได้เป็นโปรตีนผลผลิตที่หลากหลาย ไม่ว่าจะเป็น เอนไซม์ , ฮอร์โมน, แอนติบอดี, ตัวขนส่ง (transporter), กล้ามเนื้อ, โปรตีนในเลนส์ตา, ขนนก, ใยแมงมุม, นอแรด, โปรตีนในนม, สารปฏิชีวนะ หรือ พิษของเห็ด

เป็นต้น

โครงสร้างสามมิติของฮีโมโกลบิน


edit @ 2007/09/11 19:09:47

2007/Sep/10

ชีวเคมี (Biochemistry) เป็นวิชาพื้นฐานวิชาหนึ่งของนักศึกษาในหลายๆสาขา เช่น แพทยศาสตร์ ทันตกรรมศาสตร์ สัตวแพทยศาสตร์ เภสัชกรรมศาสตร์ เป็นต้น แล้ว ชีวเคมี นี้คืออะไร? ชีวเคมี = ชีว (ชีวิต) + เคมี หรือก็คือ เคมีแห่งชีวิต นั่นเอง ชีวเคมีคือศาสตร์ที่อธิบายชีวิตโดยพิจารณาในระดับโมเลกุล ไม่ว่าจะเป็นในแง่ของโครงสร้าง, กลไก และกระบวนการทางเคมีที่เกิดขึ้น นักชีวเคมีต่างทำงานหนักในขอบเขตวิจัยต่างๆกัน บ้างก็ศึกษาชีวโมเลกุล เช่น คาร์โบไฮเดรต กรดอะมิโน โปรตีน นิวคลีโอไทด์ ฯลฯ บ้างก็ศึกษาเอนไซม์ (enzyme) ซึ่งเป็นตัวเร่งปฏิกิริยาชีวภาพ (biocatalyst) อันเปรียบได้ดังตัวจักรกลทำงานในสิ่งมีชีวิต บ้างก็ศึกษากลไกของการเกิดปฏิกิริยา (mechanism of reaction) บ้างก็ศึกษาวิถี (pathway) ของการสร้าง/สลายชีวโมเลกุลต่างๆ บ้างก็ศึกษาเกี่ยวกับสารพันธุกรรมคือดีเอ็นเอ (DNA) ที่เปรียบได้ดังพิมพ์เขียวของสิ่งมีชีวิต บ้างก็ศึกษาโครงสร้างสามมิติ (3D structure) ของโปรตีน เป็นต้น ความรู้ทางชีวเคมีเหล่านี้ไม่สูญเปล่า และคงคุณค่าอเนกอนันต์แก่มนุษยชาติ นอกจากจะทำให้เราเข้าใจ ชีวิต มากขึ้นในแง่มุมหนึ่งแล้ว ความรู้ทางชีวเคมียังช่วยให้คุณภาพชีวิตของมนุษย์ดีขึ้นอีกด้วย เพราะการคิดค้นยาและวิธีรักษาโรคต่างๆในทางการแพทย์อันนับไม่ถ้วนล้วนต้องอาศัยพื้นฐานความรู้ทางชีวเคมี และยังมีการประยุกต์ไปใช้ในงานด้านอื่นอีก เช่น งานด้านอุตสาหกรรมต่างๆ เป็นต้น

สำหรับใน blog นี้ ข้าพเจ้าจะแนะนำเนื้อหาบางส่วนของศาสตร์ที่เรียกว่า ชีวเคมี ให้ท่านได้ทราบต่อไป (จะค่อยๆนำเนื้อหามาใส่ตามแต่เวลาจะอำนวย โดยจะเริ่มจากเรื่องโปรตีนก่อนเป็นเรื่องแรก)

โครงสร้างสามมิติของฮีโมโกลบิน


edit @ 2007/09/11 19:07:27

2007/Sep/10

เมื่อทารกคนหนึ่งถือกำเนิดขึ้นมา ของขวัญชิ้นแรกที่เขา(หรือเธอ)ได้รับ คือ โลกใบนี้ทั้งใบ โลกที่เต็มไปด้วยความอัศจรรย์ล้ำลึก น่าสนใจ น่าค้นหา ไม่รู้เบื่อ.....เพียงหากรู้จักวิธีมอง ด้วยความคิดที่จะเข้าใจธรรมชาติผนวกกับความจำเป็นในการดำรงชีพ มนุษย์ใฝ่หา เสาะหา และสร้างสิ่งที่เรียกว่า ความรู้ ขึ้นมา แบ่งแยกเป็นสาขาต่างๆ ได้นับร้อยแปดพันเก้า ไม่ว่าจะเป็นวิทยาศาสตร์ มนุษย์ศาสตร์ สังคมศาสตร์ ภูมิศาสตร์ เศรษฐศาสตร์ ภาษาศาสตร์ ฯลฯ ทั้งหมดนี้เพื่อเข้าใจตนเอง เพื่อเข้าใจสังคมมนุษย์ และเพื่อเข้าใจความมหัศจรรย์แห่งธรรมชาติ......

ความจริงของธรรมชาติเป็นสิ่งที่มีอยู่แล้วโดยดั้งเดิม มีอยู่ตั้งแต่ก่อนดอกไม้ดอกแรกผลิบาน และก่อนที่มนุษย์คนแรกจะเริ่มเดินตัวตรง ความสนใจใน ความจริงของธรรมชาติ ของมนุษย์ในยุคเริ่มแรกอาจจะจำกัดอยู่เพียงสิ่งที่จำเป็นต่อการดำรงชีพ เช่นว่า พืชใดที่มีพิษ ลำธารใดที่ใสสะอาดดื่มได้ ส่วนใดของป่าที่มีแหล่งอาหาร แต่เมื่อเชื้อพันธุ์แห่งอารยะเติบโตงอกงามขึ้นในจิตใจของเหล่ามนุษย์ตามกาลเวลาที่ผ่านพ้นไป สิ่งที่รู้เพียงแค่นั้นก็ไม่พอเสียแล้ว มนุษย์ต้องการ รู้ ให้มากขึ้นไปอีก ลึกเข้าไปอีก กว้างมากขึ้นอีก ดอกไม้แห่งปัญญาผุดยอด และขยายกลีบรอวันเบ่งบานเต็มที่ อะไรหนอที่ทำให้ใบไม้เป็นสีเขียว? อะไรหนอที่ทำให้ดวงดาวโคจร? อะไรหนอที่ทำให้เกิดโรคภัยไข้เจ็บ? ความจริงของธรรมชาติ (หรือในกรณีนี้เราจะพูดถึงเฉพาะความรู้สาขาที่เรียกว่า วิทยาศาสตร์ ) ค่อยๆเปิดเผยตัวตนแก่ดวงใจใฝ่รู้ของมนุษย์ ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ในแขนงต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นในสาขาวิชาพื้นฐาน คือ ฟิสิกส์ เคมี ชีววิทยา หรือสาขาอื่นๆ ที่แบ่งยิบย่อยลงไปอีกในปัจจุบัน ต่างก็พัฒนาอย่าง ก้าวกระโดด ไปอย่างมากในรอบหนึ่งร้อยปีหลัง พื้นความรู้แต่เดิมสะสมเป็นรากฐานมั่นคงให้กับการก้าวต่อไปไม่หยุดยั้ง เทคโนโลยีที่พัฒนาขึ้นผนวกกับการสื่อสารที่ฉับไวขึ้นกว่าแต่ก่อนยิ่งหนุนให้ก้าวไปได้เร็วขึ้นอีก ท่ามกลางทะเลข้อมูลแห่ง ความรู้ นี้ ข้าพเจ้าตื่นใจที่ได้เห็นอะไรแปลกใหม่ และต้องอุทานด้วยความทึ่งอยู่เสมอเมื่อได้รู้อะไรที่ไม่เคยรู้มาก่อน หนึ่งในสาขาวิชาที่ข้าพเจ้าสนใจเป็นพิเศษคือ ..... ชีวเคมี (Biochemistry)